Peter Mukabi:Kenya Yakabiliwa na Tishio la Magenge Hatari Kabla ya Uchaguzi Mkuu

Kenya ina tatizo kubwa—mwibuko wa magenge hatari. Kwa kiasi kikubwa ni janga la kujiletea sisi wenyewe, hasa kwa sababu mengi ya magenge hayo yameanzishwa na watu wenye ushawishi, wanasiasa, na yanadaiwa kuungwa mkono na serikali.

Hali imezorota hadi kufikia kiwango ambapo wanasiasa wanaunda na kufadhili makundi hayo kikamilifu kwa lengo moja tu: kuwatisha wananchi na kuonyesha kuwa matumizi ya nguvu bado ni chaguo linaloweza kutumiwa wakati wowote.

Vyombo vya kawaida vya usalama vinaposhindwa kuwalinda wananchi ipasavyo, na watu kulazimika kujiundia makundi yao ya kujilinda, taifa huanza kuelekea pabaya. Haramu huonekana kawaida, na halali hupoteza maana yake.

Serikali na upinzani wote wanabeba lawama, kwani Wakenya wamewahi kushuhudia magenge yenye silaha yakishirikiana na polisi kukabiliana na waandamanaji waliokuwa wakipinga sera za serikali.

Katika chaguzi ndogo zilizofanyika hivi karibuni sehemu mbalimbali nchini, watu waliripotiwa kupigwa, kuvuliwa nguo, na kuaibishwa hadharani.

Kumekuwa pia na matukio ya misumari kupigiliwa kwenye marungu na kutumika kutoboa matairi ya magari ya mahasimu wa kisiasa, huku wahusika wakishambuliwa kwa silaha duni lakini hatari. Kuvaa kofia za kujikinga kichwa katika mikutano ya hadhara si mzaha tena—imekuwa hitaji la msingi.

Wahalifu pia wamedaiwa kushirikiana na polisi kuwashambulia wanasiasa wa upinzani makanisani na katika mikutano ya umma, huku hatua stahiki zikikosekana kwa sababu makosa yao yanavumiliwa au kupuuzwa na mamlaka.

Kenya imekuwa mfano wa kutisha. Taifa lilifikaje mahali ambapo polisi wanashirikiana waziwazi na wahalifu kuwaumiza wananchi? Hiyo mara nyingi huwa ishara ya kwanza ya taifa linalokaribia kufeli. Kuna uhakika gani kuwa magenge hayo hayapewi silaha ili kutekeleza kazi za kihalifu?

Baadhi ya wanasiasa sasa huzunguka chini ya ulinzi mkali wa watu wanaojifanya walinzi rasmi ilhali hawana mafunzo wala utambuzi wa kisheria. Kinachowapa nafasi hiyo mara nyingi ni utayari wao kutumia nguvu kupita kiasi na kuwatisha wengine.

Magenge hayo yanapovunja sheria, mara nyingi wanasiasa huwatetea. Hali hiyo imeonekana Kitale, ambako Waziri wa Usalama wa Ndani Kipchumba Murkomen na Gavana wa Trans-Nzoia George Natembeya wametofautiana hadharani kuhusu namna serikali inavyopaswa kuyakabili magenge hayo.

Waziri huyo anasema vijana wanaojiunga na magenge hayo wanapaswa kushughulikiwa vikali, huku Gavana Natembeya akisisitiza kuwa matumizi ya nguvu dhidi yao ni ukiukaji wa haki zao za msingi.

Ukweli mchungu ni kwamba hakuna serikali yenye haki ya kumuua mtu bila kufuata mkondo wa sheria—kukamatwa, kushtakiwa, kusikilizwa kesi, kutiwa hatiani, na kuhukumiwa iwapo atapatikana na hatia.

Serikali inapowaumiza au kuwaua raia nje ya utaratibu huo wa sheria, hiyo ni kuvunja haki za msingi za binadamu na inaweza kuwa ukiukaji wa katiba.

Vivyo hivyo, hakuna mtu yeyote—iwe ni gavana au mwingine—anayepaswa kuunda genge lolote linalofanya kazi nje ya sheria. Kufanya hivyo ni kushiriki uhalifu. Uhalifu wowote unaofanywa na kundi hilo unapaswa kumrudia mwanzilishi wake. Ikiwa maisha yanapotea, wajibu unabaki kwake.

Mataifa yaliyofeli na kutawaliwa na magenge mara nyingi huanza kwa kuhalalisha uhalifu, ambapo nguvu ndiyo sheria na wananchi hulazimika kunyenyekea kwa mwenye uwezo mkubwa.

Nchini Haiti, magenge yaliigawa nchi vipande vipande huku dunia ikitazama, hadi mgogoro huo ukawa dharura ya kimataifa.

Kenya—hasa serikali na wote wanaotumia magenge—haipaswi kusubiri hadi ukosefu wa usalama ugeuke janga la kitaifa. Suluhisho linahitajika sasa.

Wadau wote wanapaswa kuonyesha uzalendo kwa kuitakia nchi mema badala ya kuiharibu, hasa wakati Kenya inaelekea kwenye uchaguzi mkuu wa mwaka ujao.